SodM laat technisch en wetenschappelijk onderzoek uitvoeren door gerenommeerde, onafhankelijke onderzoekspartijen in binnen- en buitenland. Dit is nodig voor de uitvoering van haar advies- en toezichttaken. Het onderzoek dat SodM door derde partijen laat uitvoeren kent de volgende categorieën:

Onderzoek in het kader van het Kennisprogramma Effecten Mijnbouw (KEM)

KEM is gericht op het opbouwen van onafhankelijke kennis voor het oplossen van onderzoeksvragen die spelen bij SodM, het ministerie van EZK en bij andere deelnemers aan het maatschappelijk debat over de (schadelijke) effecten van mijnbouwactiviteiten. De tijdshorizon van de wetenschappelijke onderzoeken varieert van enkele maanden tot enkele jaren. Een KEM Expert panel beoordeelt ingediende KEM onderzoeksvoorstellen en geeft aan welke partijen het meest geschikt zijn om een onderzoek uit te voeren. Ook kan het panel eigen onderzoeksvragen opstellen. Het panel bestaat uit internationaal gerespecteerde hoogleraren. Ze zijn geselecteerd op basis van domeinkennis, wetenschappelijke reputatie en onafhankelijkheid. SodM en EZK zetten de wetenschappelijke onderzoeken vervolgens uit. Voor meer details zie:  www.kemprogramma.nl. SodM brengt KEM onderzoeksvoorstellen in op basis van haar eigen strategische onderzoeksagenda.

Onderzoek niet in het kader van het Kennisprogramma Effecten Mijnbouw (KEM)

Het KEM panel kan door SodM voorgestelde onderzoeksvoorstellen afwijzen of deze een lage prioriteit geven. In het belang van de toezichtstaak kan SodM vervolgens beslissen dergelijk onderzoek zelf onafhankelijk in de markt te zetten voor uitvoering door gerenommeerde partijen in binnen- en buitenland.

Onderzoek in het kader van de wettelijke taak

Hiervoor is TNO-AGE - als partij die alleen voor de overheid mag werken – vaak de aangewezen uitvoerder. Soms maakt SodM ook gebruik van CBS, Deltares, RIVM of KNMI. Het gaat meestal om relatief korte-termijn, niet-wetenschappelijk onderzoek waarbij gebruik gemaakt wordt van (deels) vertrouwelijke informatie. Bijvoorbeeld concurrentiegevoelige informatie die eerder door mijnbouwondernemingen is aangeleverd aan de overheid. Deze werkzaamheden kunnen niet commercieel aanbesteed worden.

Overig onderzoek, inclusief reviews en second opinions

Hierbij gaat het om het laten toetsen op basis van bestaande kennis en expertise. Het werk wordt uitbesteed aan gerenommeerde onderzoeksinstituten en experts in binnen- en buitenland.

Hiernaast is het langere termijn DeepNL onderzoek van NWO naar de invloed van menselijk ingrijpen in de diepe ondergrond van belang voor SodM. Evenals het onderzoeksprogramma van NAM om te komen tot een beter begrip van het ontstaan en de gevolgen van de geïnduceerde seismiciteit in het Groningenveld.

Prioriteiten voor 2019

In 2019 zal SodM een notitie uitbrengen over de governance (het aansturen) van het technisch en wetenschappelijk onderzoek dat SodM laat verrichten om haar advies- en toezichtstaken goed te kunnen uitvoeren. Het betreft de (aan)sturing van de positionering, de segmentatie, de afstemming, de prioritering, de uitvoering, de kwaliteitscontrole, de duiding, de borging, de communicatie en de valorisatie van het SodM onderzoekprogramma. Dit alles om te komen tot efficiënte en effectieve realisatie van de doelstellingen van het onderzoekprogramma.

Voor SodM is het van belang om op de hoogte te zijn van de laatste wetenschappelijke ontwikkelingen op haar werkterrein. Daarom nemen medewerkers ook in 2019 regelmatig deel aan (inter)nationale conferenties, workshops en opleidingen. Maar SodM vindt het ook belangrijk om door middel van eigen publicaties deel te nemen aan de technische en wetenschappelijke discussie. Naast kennisvergaring onderhoudt SodM op deze manier ook een uitgebreid netwerk van (inter)nationale contacten. In aanvulling op de beschrijving in het bedrijfsmodel brengt SodM in 2019 een notitie uit over de gedetailleerde aansturing van het SodM onderzoeksprogramma.  

De onderstaande tabel geeft een overzicht van de KEM onderzoeksvragen waar in 2018 onderzoeken voor zijn gestart en waar in 2019 resultaten voor worden verwacht.

Nummer Vraag

KEM-01

Hoe snel en tot welke drukken gas kan worden opgeslagen en geproduceerd uit ondergrondse opslagen zonder dat daarbij aardbevingen optreden?

KEM-02

Betere voorspelling van het effect van ondiepe grondlagen op de opslingering en demping van grondbewegingen door aardbevingen.

KEM-03a

Ontwikkeling en beheer van een publieke risico toolbox voor Mijnbouw.

KEM-03b

Ontwikkeling van een publieke modellentrein voor de berekening van de dreiging en de risico’s van aardbevingen door gaswinning in Groningen.

KEM-04

Effect van de ongelijksoortige diepe ondergrond in verschillende delen van het Groningenveld op grondbewegingen bij aardbevingen.

KEM-06

Wat zijn de dreigingen en risico’s van ultradiepe warmtewinning en wat betekent dat voor het toezicht daarop?

KEM-07

Hoe kunnen we beter voorspellen bij welke kleine gasvelden in Nederland aardbevingen wel of niet zullen optreden?

KEM-11

Verbeteringen in de vaststelling van de positie in de ondergrond en de sterkte van door gaswinning veroorzaakte aardbevingen in Nederland.

KEM-17

Wat gebeurt er op lange termijn met zoutcavernes die na gebruik voor zoutwinning of ondergrondse opslag worden verlaten/afgesloten?

Naar verwachting zullen ook in 2019 een aantal nieuwe KEM onderzoeken vanuit SodM (en vanuit EZK) worden opgestart.