Drie bedrijven winnen zout in Nederland, verdeeld over grofweg vijf locaties (zie figuur hieronder). Het gaat om twee types zout: keukenzout en magnesiumzout. In totaal wordt er in Nederland een kleine 7 miljoen ton zout per jaar gewonnen.

Locaties in Nederland waar zoutwinning plaats vindt

Relevante ontwikkelingen

Alle drie de zoutbedrijven zijn bezig met plannen voor nieuwe winningsvergunningen of verdere ontwikkeling van huidige cavernes. Nouryon ontwikkelt enkele cavernes bij Ganzebos en heeft een winningsvergunning aangevraagd voor een nieuw te ontwikkelen gebied Welen Mos. De verwachting is dat enkele nieuwe putten geboord zullen worden in 2019. Frisia Zout wil de productie uit de huidige BAS-4 caverne verhogen om voldoende productievolume veilig te stellen in afwachting van de nieuw te boren caverneput Havenmond, onder de Waddenzee. Deze put zal in 2019 geboord worden. Er zijn echter enkele technische problemen met BAS-4 en BAS-3-O, welke eerst opgelost moeten worden. De BAS-1 caverne wordt geabandonneerd na opstarten van de Havenmond caverne. Van Nedmag wordt in 2019 een nieuwe winningsplanaanvraag verwacht. Tevens verwacht Nedmag twee nieuwe putten te boren en onderhoudswerkzaamheden op vier putten uit te voeren. Op verzoek van SodM is het seismisch netwerk bij Heiligerlee uitgebreid en sinds september in werking. Tevens heeft Akzo plannen ingediend voor het veilig afsluiten van de cavernes onder de Twence vuilverwerking, mochten deze tekenen van instabiliteit vertonen.

Toezichtthema’s

Over de laatste paar jaren heeft de zoutindustrie meer media-aandacht gekregen in verband met lekkende leidingen in Twente, bodemdaling rond Harlingen en bodemdaling en een cavernelek in Veendam. Daarbij wordt de zoutwinning ook kritisch gevolgd door omwonenden. Het is zaak dat SodM toeziet dat de winning veilig en binnen de wet en vergunningen gebeurt. De aanscherping van het toezicht en verdere incidenten heeft geleid tot meer onderzoeken waar SodM bij betrokken is. Ook heeft de minister toegezegd de aanbevelingen uit de, in 2018 gepubliceerde, staat van de sector zout over te nemen.  De volgende onderwerpen krijgen daarom aandacht in 2019, naast reguliere inspecties:

  • naleven van winningsplannen qua volumes en bodemdaling;
  • put- en pijpleidingintegriteit;
  • ‘aging’ – effecten en onderhoud van verouderde systemen;
  • meer aandacht voor dieselgebruik als hulpvloeistof bij adviezen op winningsplannen;
  • aansturen op abandonneren van cavernes bij adviezen op winningsplannen.

Geplande onderzoeken

Er is een studie uitgezet bij KEM naar het lange-termijn gedrag van cavernes als deze na gebruik voor zoutwinning of ondergrondse opslag worden afgesloten. De ervaring met incidenten bij Veendam en BAS-3 worden meegenomen in het onderzoek. Mogelijk kan dit leiden tot aangepaste abandonneringstechnieken.

Inspectieagenda

SodM stelt in 2019 een toezichtarrangement voor zout op. Het is de uitwerking van de manier waarop SodM haar toezicht inricht. Het bevat de beschrijving van het domein waarop het betrekking heeft (in dit geval zoutwinning), de werkwijze, de wet- en regelgeving en het toetsingskader dat wordt gebruikt.