Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) heeft in 2016 een reorganisatie doorgevoerd. Hier lagen meerdere aanleidingen aan ten grondslag, te weten het veranderde politiek-bestuurlijke klimaat rondom energiewinning, de aanwijzingen voor de rijksinspecties van de minister-president en het rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid over de Gaswinning in Groningen. Belangrijke opgaven waren om enerzijds de rol van onafhankelijk toezichthouder in te vullen ten aanzien van zowel de sector als de beleidsverantwoordelijkheid van de minister van Economische Zaken en Klimaat (EZK), en anderzijds het wetenschappelijk onderzoek onafhankelijk in te richten.

In de vernieuwde Mijnbouwwet is de onafhankelijkheid van SodM explicieter beschreven

Belangrijke opgaven waren om enerzijds de rol van onafhankelijk toezichthouder in te vullen ten aanzien van zowel de sector als de beleidsverantwoordelijkheid van de minister van Economische Zaken en Klimaat (EZK), en anderzijds het wetenschappelijk onderzoek onafhankelijk in te richten. Met ingang van 2017 zijn de taken van SodM in de Mijnbouwwet vastgelegd en is de onafhankelijkheid van SodM verankerd. SodM mag de minister gevraagd en ongevraagd adviseren. Het betreft een fundamentele verandering. Dit was in 2017 niet alleen voelbaar voor de sector, waar SodM toezicht op houdt, maar ook goed waarneembaar in de media. Er was veel berichtgeving over de handhaving op overschrijdingen van vergunde hoeveelheden voor gaswinning uit kleine velden, over de eerste ‘Staat van de Sector geothermie’ en over het het advies van april 2017 dat de gaswinning van Groningen met 10% moest worden gereduceerd naar aanleiding van overschrijdingen van grenswaarden van het meet- en regelprotocol.

Organisatie

Leren bij SodM
De focus in de organisatieverandering heeft in 2017 gelegen op werkwijzen: hoe kan SodM verder professionaliseren en wat betekent dit voor onze processen en producten? In 2017 zijn de belangrijkste werkprocessen geanalyseerd en aangepast. In 2018 wordt de implementatie van de nieuwe werkwijzen voortgezet. Eén en ander past in het concept van ‘learning on the job’, in combinatie met training. In 2017 waren de trainingen van de medewerkers, naast het onderhouden van vakkennis, gericht op een meer toegankelijke vastlegging van adviezen en besluiten van SodM. Dit past in de beweging dat het werk van een toezichthouder openbaar, toegankelijk en begrijpelijk moet zijn voor media en burger. SodM publiceert sinds eind 2016 systematisch haar adviezen aan de minister van (EZK) op de website.

Werkdruk
SodM ziet steeds meer werk op zich af komen, zowel als gevolg van het feit dat de organisatie in verandering is, als door externe factoren, zoals de energietransitie en de rol van SodM als autoriteit op een gebied dat schaarse kennis vereist. Gezien de zeer beperkte omvang van de organisatie is dit een groeiend risico. In 2017 heeft SodM een Medewerkerstevredenheidonderzoek (MTO) laten uitvoeren. Maar liefst 95,8% van de medewerkers heeft aan het onderzoek meegedaan. SodM-medewerkers staan achter de doelstellingen van de organisatie en zijn trots op de kwaliteit van het werk. Aan de andere kant is er een toename van de werkdruk en verminderde bevlogenheid. Dat zijn heel in het kort de conclusies van het MTO. In 2018 gaat SodM verder aan de slag met de verbetersuggesties uit het MTO.

Informatievoorziening

De nieuwe werkwijzen vragen om ondersteuning door de informatievoorziening. In 2017 is eerst de continuïteit van de informatievoorziening geborgd. Het beheer van het sterk verouderde managementinformatiesysteem (MIS) is ondergebracht bij Dienst ICT Uitvoering (DICTU), dat hiervoor beter is toegerust. De bijkomende informatiebeveiligingsrisico’s zijn hiermee onder controle. Tegelijkertijd heeft SodM voorbereidingen getroffen voor de vervanging van MIS. Onderdeel hiervan was het selectietraject voor een nieuw systeem. Na vergelijking van meerdere systemen heeft SodM gekozen voor de Basisdienst Zaakgericht Werken van DICTU.

Diverse activiteiten zijn gestart om de informatievoorziening van de SodM medewerkers veiliger en toegankelijker te maken:

  • De verwerking  van geografische informatie is verbeterd. In 2018 wordt dit opgevolgd door de introductie van het geografisch informatiesysteem (GIS).
  • Om de toegankelijkheid en overzichtelijkheid van (gestructureerde) informatie te verbeteren, heeft SodM een rapportage-tool geïmplementeerd.
  • Op het terrein van informatiebeveiliging zijn laptops geïntroduceerd die ruim voldoen aan de eisen van het ministerie van EZK, en die de inspecteur meer functionaliteit bieden.
  • Een compliancy traject voor de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is gestart, dit loopt door in 2018.
  • Tenslotte heeft SodM voorbereidingen getroffen voor de invoering van de Cloudwerkplek conform beleid van het ministerie van EZK.

Medezeggenschap

De Ondernemingsraad (OR) bestond in 2017 gedurende het grootste deel van het jaar uit vier leden. Er zijn zes adviezen uitgebracht, mondeling of op schrift. De OR heeft het MTO geïnitieerd en intern een versterkingsprogramma doorlopen om op die manier als OR een betere rol te kunnen spelen.