Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) ziet erop toe dat energie en delfstoffen veilig en verantwoord worden gewonnen. Maar SodM is zeker niet de enige met verantwoordelijkheden op dit gebied. SodM heeft ook in 2018 weer nauw samengewerkt met andere toezichthouders met aanvullende bevoegdheden en de samenwerkingsovereenkomsten met die partijen waar nodig vernieuwd. Met internationale partners wisselt SodM kennis en ervaringen uit. In 2018 lag de focus van SodM bij de jaarvergadering van internationale toezichthouders, de gezamenlijke implementatie van een Europese Richtlijn en overleg met Noordzee-partners.

Nationale samenwerking

SodM heeft naar aanleiding van de maatschappelijke ontwikkelingen en de OVV-rapportage over de aardbevingsrisico’s in Groningen, de positie van onafhankelijk toezichthouder gekregen. Hierdoor zijn de rollen gewijzigd van SodM en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK). SodM geeft beleidsadvies, vergunningsadvies en houdt toezicht. Het ministerie heeft de rol van beleidsvorming en vergunningverlening. Een en ander vereist rolzuiverheid, nieuwe werkwijzen en een goede communicatie: onderling en met de omgeving. SodM en het ministerie van EZK geven deze samenwerking samen vorm en staan periodiek stil bij voortgang en bij verbeterpunten.

Op nationaal niveau werkte SodM in 2018 samen met haar toezichtpartners: de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), de Inspectie SWZ, de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) en Rijkswaterstaat. In samenwerkingsovereenkomsten is de wijze van samenwerken vastgelegd. Sinds 2016 werkt SodM aan de juridische en inhoudelijke actualisatie van de verschillende overeenkomsten. In 2018 heeft dit -waar nodig- een vervolg gekregen.

Op het gebied van toezicht werkt SodM ook samen met de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa), het Agentschap Telecom (AT) en de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV). Daarnaast werkt SodM voor de afstemming van het stafrechtelijke en bestuursrechtelijke toezicht samen met het Openbaar Ministerie. En er vond regelmatig overleg plaats met Nederlandse Olie en Gas Exploratie en Productie Associatie (NOGEPA), de belangenbehartigingsorganisatie van de olie- en gasindustrie in Nederland en waren er drie bijeenkomsten in het kader van het Bonden- en Branche overleg.

Internationale samenwerking

Ter ondersteuning van de uitoefening van de toezichttaken neemt SodM op internationaal niveau actief deel aan samenwerkingsverbanden, organisaties en overlegstructuren. Internationale samenwerking zorgt ervoor dat kennis en informatie wordt uitgewisseld en geleerde lessen worden gedeeld. De doelstellingen zijn veelal gelijk en richten zich op veiligheid, vooral op de grote risico’s, om zo grote rampen te helpen voorkomen.

Internationale fora waaraan SodM deelneemt zijn onder andere:

  • International Regulators Forum (IRF);
  • European Union Offshore oil and gas Authorities Group (EUOAG);
  • North Sea Offshore Authorities Forum (NSOAF);
  • Oslo-Paris Verdrag (OSPAR).

Andere internationale netwerken waaraan SodM een bijdrage levert: ‘International Oil and Gas Producers’ (IOGP), ‘International Association of Drilling Contractors’ (IADC) en ‘International Organization for Standardization’ (ISO).

International Regulators Forum (IRF)

Het IRF hield van 4 en 7- 8 juni 2018 zijn jaarlijkse algemene vergadering in Aberdeen, Schotland in het Verenigd Koninkrijk. De vergadering werd bijgewoond door vertegenwoordigers uit Australië, Brazilië, Canada, Denemarken, Nederland, Nieuw-Zeeland, Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Vertegenwoordigers van Ghana en Ierland namen deel als waarnemer.

Gedeeld zijn de zorgen en ‘best practices’ ten aanzien van de volgende onderwerpen: de kwaliteit van onderzoeken en de rapportages daarover, ontmanteling van offshore mijnbouwinstallaties, beheer van velden aan het eind van de productieperiode, toezicht op activiteiten op normaal onbemande installaties, putinterventies in oudere onderzeese velden, data-analyse, informatie-uitwisseling, big-data, problemen met kwaliteitscontrole in de toeleveringsketen, de toegevoegde waarde van de toezichthouder en het monitoren en verbeteren van de veiligheidscultuur in de sector. Tevens gaven de vier IRF werkgroepen een statusrapportage over hun inspanningen. Het betreft de werkgroepen Prestatiemaatstaven, Assetintegriteit, Veiligheidscultuur en standaardisatie. Daarnaast werd informatie uitgewisseld over incidenten (waaronder lekkages) en ongelukken en met name over de leringen die daaruit zijn getrokken.

De leden van IRF waren het er over eens dat betere veiligheidsresultaten worden bereikt door informatie en gegevens te delen over risico's en oplossingen voor die risico's te delen. Ook werd opgemerkt dat de resultaten op het gebied van dodelijke ongelukken, lekkages en gasontsnappingen de afgelopen vijf jaar niet zijn verbeterd.

Op 5 en 6 juni namen de leden van de IRF samen met 700 andere aanwezigen uit de sector deel aan de tweedaagse Safety30-Piper Alpha’s Legacy conferentie in Aberdeen waar veel van dezelfde onderwerpen aan bod kwamen.

European Union Offshore oil and gas Authorities Group (EUOAG)

In het kader van de EUOAG nam SodM in 2018 deel aan een aantal bijeenkomsten waarop de eerste ervaringen met de invoering van richtlijn nr. 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad van 12 juni 2013 betreffende de veiligheid van offshore olie- en gasactiviteiten zijn geëvalueerd. Tevens heeft SodM deelgenomen aan een workshop met toezichthouders op de olie & gas industrie in en rond Europa, om ervaringen en werkwijzen te delen t.a.v. het implementeren van de vereisten voor toezichthouders uit Richtlijn 2013/30/EU.

North Sea Offshore Authorities Forum (NSOAF)

De jaarlijkse bijeenkomst van de NSOAF vond op 11 en 12 april 2018 plaats in Buxton, nabij Manchester in het Verenigd Koninkrijk en werd gecombineerd met een bezoek aan het Health and Safety Laboratory van de Britse Health and Safety Executive (HSE). Tijdens de bijeenkomst was er veel aandacht voor (het toezicht op) de ontwikkelingen in de Offshore olie- en gaswinning in de landen rondom de Noordzee, inclusief de uitwisseling van informatie over incidenten en ongelukken.

Petroleum Safety Authority (PSA)

Naast de deelname aan de bovenstaande fora vond op 10 oktober een bilateraal overleg plaats met de Noorse toezichthouder. Naast uitwisseling van informatie over recente ontwikkelingen en incidenten lag de nadruk van de bijeenkomst op het van elkaar leren hoe om te gaan met de combinatie van grote (niet oplosbare) onzekerheden in berekende (hoge) risico’s. Een terrein waar PSA de afgelopen jaren speciale aandacht aan heeft besteed. Deze situatie is onder andere relevant voor de omgang met de seismische risico’s door de gaswinning in Groningen.