Wanneer stoffen zoals aardgas, stikstof en gasolie dieper dan 100 meter worden opgeslagen, houdt Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) toezicht op die opslagen en ook de bovengrondse installaties, voor zover het mijnbouwwerken betreffen. Elk jaar moeten de ondernemingen een rapport indienen met de maandelijkse productie en injectievolumes en drukontwikkelingen in het veld.

Belastbaarheid gasopslagen

Op 17 juli 2018 adviseerde SodM de minister van Economische Zaken En Klimaat (EZK) om in de winter het opslagvolume van Norg optimaal in te zetten. Daarmee kon de winning uit het Groninger-gasveld geminimaliseerd worden. SodM heeft in december 2018 aan de minister geadviseerd het drukbereik voor de gasopslag Norg te verruimen, waardoor jaarlijks een grotere volume gas van 6 miljard m3 kan worden opgeslagen en teruggewonnen, in plaats van de huidige 5 miljard m3. SodM adviseerde over de mogelijke gevolgen op het seismisch risico, op bodembeweging en voor schade effecten voor mens en milieu.

Seismiciteit

Voor de gasopslagen Bergermeer en Norg is er een seismisch risicobeheersplan: een plan waarmee de operator de risico’s op bevingen inventariseert en beheerst. Onderdeel van het plan is dat voortdurend aardbevingen worden gemeten, ook die van een niet-voelbare magnitude. In 2018 is voor deze gasopslagen geen
(micro-)seismiciteit gemeten.

BRZO-inspecties

Ondergrondse gas- en gasolieopslagen moeten voldoen aan de regels uit het Besluit risico zware ongevallen (Brzo). SodM houdt in samenwerking met de medetoezichthouders Waterschap en Veiligheisregio toezicht op de naleving hiervan. In 2018 zijn alle ondergrondse gas- en gasolieopslagen geïnspecteerd op basis van het meerjaren inspectieplan (MIP). Het doel van het MIP is dat het functioneren van het gehele managementsysteem in een periode van 5 jaar wordt getoetst. Daarnaast zijn er thema-inspecties opgenomen. In 2017 en 2018 was er speciale aandacht voor ‘ageing’, dus voor veroudering van met name geïsoleerde leidingen en blusleidingen. Alle ondernemingen bleken ‘ageing’ in hun systeem en in de praktijk goed te hebben geborgd. De samenvattingen van de inspectierapporten staan op de website van SodM.

Toetsing veiligheidsrapporten

Elke vijf jaar moeten de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) en Energystock hun veiligheidsrapporten actualiseren. In 2018 heeft SodM de veiligheidsrapporten van NAM Grijpskerk, NAM Norg UGS, TAQA PGI en TAQA Bergermeer beoordeeld op volledigheid. Alle aangeleverde veiligheidsrapporten waren volledig.

KEM-onderzoek: seismiciteit kan ook voorkomen bij vullen gasopslag

In 2018 is het in 2017 opgestarte onderzoek KEM01 naar veilige drukken en veilige injectie- en productiesnelheden bij de opslag van gas in voormalige gasvelden afgerond. Op basis van de resultaten bleek een tweede fase met aanvullende berekeningen noodzakelijk. De uitkomsten bevestigen dat, in tegenstelling tot wat eerder vaak werd gedacht, seismiciteit ook mogelijk is bij het weer vullen van een gasopslag tot de oorspronkelijke gasdruk. Wel lijkt het risico op aardbevingen met name te worden bepaald door het eruit halen van aardgas en in mindere mate door het vullen. SodM heeft de resultaten van de aanvullende berekeningen afgewacht om een intern toezichtkader op te stellen met een overkoepelende leidraad voor de inschatting van het seismisch risico. De voltooiing van dit toezichtkader is daardoor 6 maanden uitgesteld.

Start toezicht op ondergrondse opslag CO2

In het regeerakkoord wordt een stevige ambitie uitgesproken op het gebied van de afvang en opslag van CO2. In 2018 is SodM gestart met de voorbereiding op de toezicht- en handhavingstaken die hiervoor nodig zijn Het doel is om een afweging van mogelijke risico’s bij gebruik van de ondergrond voor opslag een betere plek in het besluitvormingsproces te geven.